ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Nedir ?
ISO 9000 Serisi Standartlar, uluslararası kalite yönetim sistemlerine yönelik gereksinimleri tanımlamak için ISO (International Organization for Standardization) tarafından geliştirilmiştir.
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Standardı; bir ürünün üretiminden ya da hizmet sunumundan, müşteriye ulaştığı yere kadar her süreçte müşterinin beklenti ve gereksinimlerini karşılayarak kaliteyi güvence altına alan, tüm bu süreçlerde müşteri memnuniyetini ön planda tutan bir standarttır.
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Standardının ruhunu kuruluşun her bölümüne adapte edilmesi gereken aşağıdaki "Kalite Yönetim İlkeleri" şekillendirmekte ve sistem içerisinde bütünsellik arz etmektedir.
1.Müşteri odaklılık
2.Liderlik
3.İnsanların katılımı
4.Süreç yaklaşım
5.Yönetimin sistem yaklaşımı
6.Sürekli iyileştirme
7.Karar mekanizmasına gerçekçi yaklaşım
8.Tedarikçilerle karşılıklı yararlı ilişkiler
Bu ilkeler kapsamında, belirli bir organizasyonun faaliyetlerini yönetebilme kapasitesinden başlayarak ilgili süreçleri ve bunlar arasındaki ilişkileri sistematik ve organik bir biçimde tanımlamayı ve kontrol etmeyi kapsayan "Kalite Yönetiminde Süreç Yaklaşımı" çok özel bir önem taşımaktadır.
ISO 9000 Serisi Standartlar, her türlü süreç ile iş ve işletmecilik alanına uygulanabilecek şekilde tasarlanmış genel kurallardır. Bu standartlar ISO' ya bağlı, değişik iş ve meslek kollarının uluslar arası temsilciliklerinden oluşan "Quality Management and Quality Assurance" (Kalite Yönetimi ve Kalite Güvencesi) Teknik Komitesi ISO/TC 176 tarafından sürekli güncelleştirilmekte ve kontrol altında tutulmaktadır. Bu standartların ilk versiyonu 1987'de yayımlanmış ve 1994'te de ilk kez gözden geçirilmiştir; 2000 yılında tekrar güncellenmiş ve 2008 yılında ise son versiyonu ISO 9001:2008 olarak yayımlanmıştır.
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Standardı; tüm kuruluşlara tipine büyüklüğüne ve ürün cinsine bakılmaksızın uygulanabilen etkin bir kalite yönetim sistemidir.
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi'ni kurmakla kuruluş çalışma ilkeleri oluşturmaya ve geliştirmeye yönelik bir yolda ilk adım atmış olur.
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi bir kuruluşun müşterilerinin gereksinimlerine ve yürürlükteki şartnamelere uygun ürünler temin edebilme yeterliliğine sahip olduğunu ve müşteri memnuniyetini arttırmaya yöneldiğini gösterebilmek için sahip olması gereken şartları belirleyen uluslararası geçerliliğe sahip önemli bir argüman özelliği taşımaktadır.
Günümüzde giderek artan rekabet ortamında, şirketlerin başarmak zorunda oldukları ana hedefler vardır.
Bunların içinden bazı hedefler kritiklik açısından ön plana çıkmaktadır
• Müşteri İhtiyaçlarını Karşılayabilmek
• Maliyetleri Azaltarak, Verimliliği Arttırmak
• Yeni Ürün ve Hizmetleri Pazara Sunmak
Şirketler için artık "herkesin elinden gelenin en iyisini yapması" bu hedefleri yakalamak için yeterli bir çözüm olamamaktadır. İlk başta gerekli olan, herkesin ne yapması gerektiğini bilmesidir. İşte ISO 9001 bu hedefleri gerçekleştirebilecek bir kalite sistemi oluşturmak amacıyla kullanılabilen bir Kalite Yönetim Sistemi modelidir. Ayrıca ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi üretim kuruluşlarının yanı sıra turizm, finans, sigortacılık, sağlık, vb. gibi diğer hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşlarda da uygulanabilecek esnek bir standarttır.
Söz konusu model sağduyuya dayalı temel bir yönetim sistemi için bir dizi şart sıralamakta ve uygulamak için geçerli araçları vermektedir. Aynı zamanda maliyetlerde düşüş, yönetimin sistemi kontrolünde gelişmişlik, müşteri beklentilerine cevap verebilme ve organizasyonun tümünde bir verimlilik artışı hedeflenmektedir.
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem, Toplam Kalite Yönetimi temel prensiplerini içinde barındırmaktadır. Bu prensipler aşağıda sıralanmaktadır.
Müşteri odaklılık: Kuruluşlar müşterilerine bağlıdırlar, bu nedenle müşterinin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını anlamalı müşteri şartlarını yerine getirmeli ve müşteri beklentilerini de aşmaya istekli olmalıdırlar
Liderlik: Liderler, kuruluşun amaç ve idare birliğini sağlar. Bunlar, kişilerin, kuruluşun hedeflerinin başarılmasına tam olarak katılımı olduğu iç ortamı oluşturmalı ve sürdürmelidir.
Kişilerin katılımı: Her seviyedeki kişiler bir kuruluşun özüdür ve bunların tam katılımı yeteneklerinin kuruluşun yararına kullanılmasını sağlar.
Proses yaklaşımı: Arzulanan sonuç, faaliyetler ve ilgili kaynaklar bir proses olarak yönetildiği zaman daha verimli olarak elde edilir.
Yönetime sistem yaklaşımı: Birbirleri ile ilgili proseslerin bir sistem olarak tanımlanması, anlaşılması ve yönetilmesi, hedeflerin başarılmasında kuruluşun etkinliğine ve verimliliğine katkı yapar.
Sürekli iyileştirme: Kuruluşun toplam performansının sürekli iyileştirilmesi, kuruluşun kalıcı hedefi olmalıdır.
Karar vermede gerçekçi yaklaşım: Etkin kararlar, verilerin analizine ve bilgiye dayanır.
Karşılıklı yarara dayalı tedarikçi ilişkileri: Bir kuruluş ve tedarikçileri birbirlerinden bağımsızdır ve karşılıklı yarar ilişkisi, her ikisinin artı değer yaratması yeteneğini takviye eder.
ISO NEDİR?
1947 yılında kurulan ve yaptığı standardizasyon çalışmaları sonucu sanayiye, ticarete ve tüketicilere katkılar sağlayan ISO (International Organization for Standardization)Uluslararası Standard Organizasyonudur.
TSE, ISO’nun üyesi ve Türkiye’deki tek temsilcisidir.
EN NEDİR?
EN (Europeane Norm),Avrupa Standardlarının kısaltmasıdır. EN Avrupa Birliği’nde Standardlar arasında harmonizasyonu sağlamak için oluşturulmuştur.
TS-EN-ISO 9000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ
Artık bugünün dünyası çok küçülmüş, enformasyon, teknoloji ve iletişim alanındaki büyük gelişmeler toplumları kıyasıya bir rekabete ve her geçen gün yeni gelişmelerin yaşandığı ekonomik bir yarışa itmiştir. Mevcut dünya düzeninde ayakta kalabilmek , tüm sektörlerde müşteri ihtiyaç ve beklentilerine uygun mal ve hizmet üretiminin sağlanmasıyla gerçekleşebilecektir. Bu da ancak, kuruluşlarda, tasarım aşamasında başlayarak üretim , pazarlama ve satış sonrası hizmetlere kadar tüm aşamaları kapsayan ve sürekli gelişmeyi hedefleyen Kalite Yönetim Sisteminin uygulanmasıyla olacaktır. Günümüzde Kalite Yönetim Sistemi konusunda ISO 9000 Kalite Sistem Standardları 1987 yılında yayımlandığı tarihten itibaren en fazla ilgiyi ve uygulama alanını bulan milletlerarası Standardlar haline gelmiştir.
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları Serisi, etkili bir yönetim sisteminin nasıl kurulabileceğini, dokümante edilebileceğini ve sürdürebileceğini göz önüne sermektedir.
ISO 9000 STANDARDLARININ GELİŞİMİ
-1963’de MIL/Q/9858 (ABD’de savunma teknolojisinde)
-1968’de AQAP Standardları(NATO üyesi ülkelerde)
-1979’da BS 5750(İngiltere’de)
-1987’de ISO 9000 serisi (ISO tarafından)
-1988’de EN 29000 standardları(CEN tarafından)
-1988’de TS 6000 Kalite Güvence Sistem Standardı olarak yayımlandı
-1991’de TS-EN-ISO 9000
-1994’de ISO tarafından revize edildi.(9001:1994 / 9002:1994 /9003:1994)
-1996’da EN 29000 serisi EN-ISO 9000 olarak yayınlandı.
-2000’de ISO tarfından revize edildi ve 9001:2000 olarak yayımlandı.
ISO 9001:2008 Standard Maddeleri
0 Giriş
0.1 Genel
0.2 Proses yaklaşımı
0.3 ISO 9004 ile ilişki
0.4 Diğer yönetim sistemleriyle uyumluluk
1 Kapsam
1.1 Genel
1.2 Uygulama
2 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar
3 Terimler ve tarifler
4 Kalite yönetim sistemi
4.1 Genel şartlar
4.2 Dokümantasyon şartları
4.2.1. Genel
4.2.2. Kalite el kitabı
4.2.3. Dokümanların kontrolü
4.2.4. Kayıtların kontrolü
5 Yönetim sorumluluğu
5.1 Yönetimin taahhüdü
5.2 Müşteri odaklılık
5.3 Kalite politikası
5.4 Plânlama
5.4.1. Kalite hedefleri
5.4.2. Kalite yönetim sisteminin planlanması
5.5 Sorumluluk, yetki ve iletişim
5.5.1. Sorumluluk ve yetki
5.5.2. Yönetim temsilcisi
5.5.3. İç iletişim
5.6 Yönetimin gözden geçirmesi
5.6.1. Genel
5.6.2. Gözden geçirme girdisi
5.6.3. Gözden geçirme çıktısı
6 Kaynak yönetimi
6.1 Kaynakların sağlanması
6.2 İnsan kaynakları
6.2.1. Genel
6.2.2. Yeterlilik, eğitim ve farkındalık
6.3 Alt yapı
6.4 Çalışma ortamı
7 Ürün gerçekleştirme
7.1 Ürün gerçekleştirmenin plânlanması
7.2 Müşteri ile ilişkili prosesler
7.2.1. Ürüne ilişkin şartların belirlenmesi
7.2.2. Ürüne ilişkin şartların gözden geçirilmesi
7.2.3. Müşteri ile iletişim
7.3 Tasarım ve geliştirme
7.3.1. Tasarım ve geliştirmenin planlanması
7.3.2. Tasarım ve geliştirmenin girdileri
7.3.3. Tasarım ve geliştirmenin çıktıları
7.3.4. Tasarım ve geliştirmenin gözden geçirilmesi
7.3.5. Tasarım ve geliştirmenin doğrulanması
7.3.6. Tasarım ve geliştirmenin geçerli kılınması
7.3.7. Tasarım ve geliştirme değişikliklerinin kontrolü
7.4 Satın alma
7.4.1. Satın alma prosesi
7.4.2. Satın alma bilgisi
7.4.3. Satın alınan ürünün doğrulanması
7.5 Üretim ve hizmetin sunumu
7.5.1. Üretim ve hizmetin sunumunun kontrolü
7.5.2. Üretim ve hizmetin sunumu için proseslerin geçerli kılınması
7.5.3. Tanımlama ve izlenebilirlik
7.5.4. Müşteri mülkiyeti
7.5.5. Ürünün muhafazası
7.6 İzleme ve ölçme donanımının kontrolü
8 Ölçme, analiz ve iyileştirme
8.1 Genel
8.2 İzleme ve ölçme
8.2.1. Müşteri memnuniyeti
8.2.2. İç tetkik
8.2.3. Proseslerin izlenmesi ve ölçülmesi
8.2.4. Ürünün izlenmesi ve ölçülmesi
8.3 Uygun olmayan ürünün kontrolü
8.4 Veri analizi
8.5 İyileştirme
8.5.1. Sürekli iyileştirme
8.5.2. Düzeltici faaliyet
8.5.3. Önleyici faaliyet
TS-EN-ISO 9000:2000 SERİSİ
TS-EN-ISO 9000 standardları dört temel standardtan oluşmaktadır. Bunlar;
TS-EN-ISO 9000:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ-TEMEL KAVRAMLAR,TERİMLER
TS-EN-ISO 9001:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ-ŞARTLAR
TS-EN-ISO 9004:2000 KALİTE YÖN.SİS.-PERFORMANSININ İYİLEŞTİRİLMESİ İÇİN KILAVUZ
EN-ISO 19011:2000 KALİTE VE ÇEVRE TETKİKİ İÇİN KILAVUZ’dur.
KALİTENİN TANIMI
Kalite, bir ürün veya hizmetin belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama kabiliyetine dayanan özelliklerin toplamıdır.
Yapısal özellikler takımının şartları yerine getirme derecesi.
Kullanıma uygunluktur.(Dr.J.M.JURAN)
Şartlara uygunluktur.(P.B.CROSBY)
ISO 9000 İLE İLGİLİ BAZI TANIMLAR:
PROSES: Girdileri çıktılara dönüştüren birbirleriyle ilgili veya etkileşimli faaliyetler takımı.
ÜRÜN: Bir prosesin sonucu.
SİSTEM: Birbirleriyle ilişkili veya etkileşimli elemanlar takımı.
YÖNETİM SİSTEMİ: Politika ve hedefleri oluşturma ve bu hedefleri başarma sistemi.
KALİTE POLİTİKASI: Bir kuruluşun yönetimi tarafından resmi olarak ifade edilen kalite ile ilgili bütün amaçları ve idaresi.
KALİTE YÖNETİMİ: Bir kuruluşun kalite bakımından idare ve kontrolu için koordine edilmiş faaliyetler.
SÜREKLİ İYİLEŞTİRME: Şartların yerine getirilmesi yeteneğini arttırmak için tekrar edilen faaliyet.
VERİMLİLİK: Elde edilen sonuç ile kullanılan kaynaklar arasındaki ilişki.
TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ:
Toplam Kalite Yönetimi, tamamen müşteriye odaklanmış bir işletme kültürünü oluşturan tam bir yönetim sistemidir. TKY evrensel bir süreçtir.TKY bir grup etkinliğidir ve bireysel olarak gerçekleştirilemez. TKY’de hataları önlemek ve kaliteye ulaşmak, üst yönetimden, işçilere, tedarikçilerden üretim sürecinde görev alan tüm çalışanların sorumluluğudur.
Kuruluşlarda büyük bir rekabet gücü ve üstünlük sağlayan TKY, ancak tüm ilkeleri
(*müşteri odaklılık *üst yönetim liderliği *sürekli gelişme *tam katılım) ile benimsenip uygulanırsa kuruluşun dinamizmini ve yapısını geliştirmekte başarılı olur.
TQM
KALİTE YÖNETİM PRENSİPLERİ
TS-EN-ISO 9001 standardı Uluslararası Standard Organizasyonu(ISO) tarafından ululararası Standard olarak yayınlanan ve halen Avrupa Topluluğu ülkeleri ile birlikte birçok ülkede Belgelendirme modeli olarak uygulanmakta olan bir uluslar arası Kalite Yönetim Standardıdır ve 8 Kalite Prensibine dayanmaktadır.
*Müşteri Odaklılık: Kuruluşlar müşterilerine bağlıdırlar, bu nedenle müşterinin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını anlamalı, müşteri şartlarını yerine getirmeli ve müşteri beklentilerini de aşmaya istekli olmalıdırlar.
*Liderlik: Liderler, kuruluşun amaç ve idare birliğini sağlar. Liderler, kişilerin, kuruluşun hedeflerinin başarılmasına tam olarak katılımı olduğu iç ortamı oluşturmalı ve sürdürmelidir.
*Kişilerin Katılımı:Her seviyedeki kişiler bir kuruluşun özüdür ve bunların tam katılımı yeteneklerinin kuruluşun yararına kullanılmasını sağlar.
*Proses Yaklaşımı:Arzulanan sonuç, faaliyetler ve ilgili kaynaklar bir proses olarak yönetildiği zaman daha verimli olarak elde edilir.
*Yönetimde Sistem Yaklaşımı: Birbirleri ile ilgili proseslerin bir sistem olarak tanımlanması, anlaşılması ve yönetilmesi, hedeflerin başarılmasında kuruluşun etkinliğine ve verimliliğine katkı yapar.
*Sürekli İyileştirme: Kuruluşun toplam performansının sürekli iyileştirilmesi, kuruluşun kalıcı hedefi olmalıdır.
*Karar Vermede Gerçekçi Yaklaşım: Etkin kararlar, verilerin analizine ve bilgiye dayanır.
*Karşılıklı Yarara Dayalı Tedarikçi İlişkileri: Bir kuruluş ve tedarikçileri birbirlerinden bağımsızdır ve karşılıklı yarar ilişkisi, her ikisinin artı değer yaratması yeteneğini takviye eder.
NEDEN TS-EN-ISO 9000
Kuruluşta kalite anlayışının gelişimini,
Karın, verimliliğin ve Pazar payının artmasını,
Etkin bir yönetimi,
Maliyetin azalmasını,
Çalışanların tatminini,
Kuruluş içi iletişimde iyileşmeyi,
Tüm faaliyetlerde geniş izleme ve kontrolü,
İadelerin azalmasını,
Müşteri şikayetinin azalması, memnuniyetin artmasını sağlayan,
Ulusal ve uluslar arası düzeyde uygulanabilen bir yönetim sistemi modeli olduğu için
POLİMEK ELEKTRONİK ve BİLGİSAYAR SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10024 Sokak No:9 Çiğli - İZMİR
Tel : 0232 328 16 45 (pbx) - Servis: 0532 111 PDKS (7357)
Fax : 0232 328 16 74 - 0232 328 17 72
E-Posta : pazarlama@polimek.com.tr